Świętokrzyski Park Narodowy — najważniejsze informacje
Świętokrzyski Park Narodowy obejmuje najwyższe pasmo Gór Świętokrzyskich — Łysogóry — z Łysicą i Łyścem (Łysą Górą). To jedne z najstarszych gór w Europie: dziś niewysokie, łagodne i porośnięte lasem, ale z niezwykłymi gołoborzami — rumowiskami kwarcytowych głazów na zboczach.
Park powstał w 1950 roku. Słynie z lasów jodłowych — „Puszczy Jodłowej”, którą Stefan Żeromski opisał w utworze o tym samym tytule — oraz z legend o czarownicach, które miały zlatywać na sabaty na Łysą Górę.
Park łatwo zwiedzić w jeden dzień: na Łysicę z Świętej Katarzyny idzie się niecałą godzinę, a Drogą Królewską z Nowej Słupi dojdziesz do klasztoru na Świętym Krzyżu.
Pod względem powierzchni to 14. park narodowy w Polsce(zajmuje ok. 0,024% powierzchni kraju), a pod względem daty utworzenia —3. z 23 parków.
Symbol Świętokrzyskiego Parku Narodowego
W logo parku jest jeleń z krzyżem w porożu. Nawiązuje do legendy o królewiczu Emeryku, któremu podczas polowania ukazał się jeleń z jaśniejącym krzyżem — na pamiątkę tego zdarzenia na Łyścu miał powstać klasztor.
Symbole wszystkich parków zebraliśmy na stronie symbole parków narodowych.
Co zobaczyć w Świętokrzyskim Parku Narodowym — atrakcje
Łysica
Najwyższy szczyt Gór Świętokrzyskich (614 m), z gołoborzem na zboczu. Krótkie wejście z Świętej Katarzyny, po drodze kapliczka i źródełko św. Franciszka.
Święty Krzyż (Łysa Góra)
Sanktuarium Relikwii Drzewa Krzyża Świętego z klasztorem na szczycie Łyśca (595 m) — jedno z najstarszych miejsc pielgrzymkowych w Polsce.
Gołoborza
Rumowiska kwarcytowych głazów pozbawione drzew. Najlepiej oglądać je z platformy widokowej na Łyścu.
Droga Królewska
Brukowana droga z Nowej Słupi na Święty Krzyż, którą według tradycji wędrowali polscy królowie. Ok. 45 minut podejścia.
Muzeum przyrodnicze na Świętym Krzyżu
Ekspozycja parku o przyrodzie i geologii Gór Świętokrzyskich, w zabudowaniach klasztornych. Wstęp płatny.
Zdjęcia — Świętokrzyski Park Narodowy



Zdjęcia pochodzą z Wikimedia Commons i są udostępnione na wolnych licencjach. Pełna lista autorów:źródła zdjęć.
Szlaki i trasy
- Święta Katarzyna – ŁysicaOk. 2,5 km i 45–60 minut w górę. Krótko, ale miejscami stromo i kamieniście.
- Nowa Słupia – Święty Krzyż (Droga Królewska)Ok. 2 km, 45 minut. Brukowana droga przez Puszczę Jodłową.
- Grzbiet Łysogór: Łysica – Święty Krzyż (czerwony)Główny Szlak Świętokrzyski prowadzi grzbietem przez cały park, ok. 16 km i 4–5 godzin. Wymaga zorganizowania powrotu.
Czasy przejścia są orientacyjne — zależą od kondycji, pogody i liczby postojów.
Zwierzęta i rośliny
Zwierzęta
W lasach żyją jelenie, sarny, dziki i borsuki, a z ptaków — dzięcioły, sowy i bociany czarne. Gołoborza zamieszkują niezwykłe pająki i owady przystosowane do zimnego mikroklimatu głazowisk.
Rośliny
Królują lasy jodłowe i bukowe. Rośnie tu modrzew polski — podgatunek występujący w Polsce głównie w tym regionie. Na gołoborzach rosną porosty i mchy.
Bilety i opłaty
Wstęp do parku jest płatny — w 2026 roku bilet normalny kosztuje ok. 11 zł, ulgowy 5,50 zł. Osobno płaci się za wstęp do muzeum na Świętym Krzyżu. Bilety kupisz w kasach przy wejściach i online.
Ceny i zasady wstępu sprawdziliśmy: październik 2026. Parki zmieniają cenniki zwykle przed sezonem — przed wyjazdem potwierdź je na swpn.gov.pl. Zestawienie dla wszystkich parków znajdziesz w artykule bilety do parków narodowych.
Dojazd i parking
Park leży ok. 20–35 km na wschód od Kielc. Najpopularniejsze wejścia to Święta Katarzyna (na Łysicę) i Nowa Słupia (na Święty Krzyż); w obu miejscach są parkingi. Dojedziesz też autobusem z Kielc.
Czy można wejść z psem?
Pies musi być na smyczy; na niektórych odcinkach mogą obowiązywać ograniczenia. Sprawdź regulamin na stronie parku.
Kiedy jechać i jaka jest pogoda
Wiosną lasy jodłowe są najbardziej zielone, a jesienią buki się złocą. W sierpniu w Nowej Słupi odbywają się Dymarki Świętokrzyskie — festyn dawnego hutnictwa.
Mapa Świętokrzyskiego Parku Narodowego
Punkt na mapie wskazuje siedzibę lub główne wejście do parku. Kliknij inne punkty, by przejść do sąsiednich parków.
Ciekawostki o Świętokrzyskim Parku Narodowym
- Góry Świętokrzyskie należą do najstarszych gór w Europie.
- Gołoborza powstały w wyniku wietrzenia skał w zimnym klimacie epoki lodowcowej.
- Legenda głosi, że na Łysej Górze odbywały się sabaty czarownic.
- Modrzew polski rośnie w Polsce przede wszystkim w Górach Świętokrzyskich.
Najczęściej zadawane pytania
Ile kosztuje wstęp do Świętokrzyskiego Parku Narodowego?
W 2026 roku bilet normalny kosztuje ok. 11 zł, ulgowy 5,50 zł. Muzeum na Świętym Krzyżu ma osobny bilet.
Ile trwa wejście na Łysicę?
Z Świętej Katarzyny ok. 45–60 minut w górę.
Co to są gołoborza?
To rumowiska kwarcytowych głazów na zboczach Łysicy i Łyśca, na których nie rosną drzewa. Powstały w zimnym klimacie epoki lodowcowej.
Parki narodowe w pobliżu
- Ojcowski Park Narodowyok. 109 km w linii prostej · nietoperz
- Roztoczański Park Narodowyok. 148 km w linii prostej · konik polski
- Gorczański Park Narodowyok. 159 km w linii prostej · salamandra plamista